Το έργο “INNONETS – Καινοτόμα δίκτυα για τον τομέα των γεωργικών προϊόντων διατροφής” υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Διασυνοριακής Συνεργασίας INTERREG Ελλάδα – Ιταλία 2014-2020, στον Άξονα Προτεραιότητας 1 “Καινοτομία και ανταγωνιστικότητα”, – Ειδικό Στόχο 1.1 “Παροχή υπηρεσιών στήριξης καινοτομία και ανάπτυξη διασυνοριακών συμπλεγμάτων για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας ». Το εταιρικό σχήμα του έργου αποτελούταν από: την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων (Συντονιστής Εταίρος), την Περιφέρεια της Απούλια (ΙΤ), το Πανεπιστήμιο του Μπάρι (ΙΤ), το Επαγγελματικό Επιμελητήριο της Κέρκυρας (ΕΛ) και τον Περιφερειακό Οργανισμό “LegaCoop Puglia” (IT). Παρατηρητές του έργου ήταν το Πανεπιστήμιο της Basilicata (IT) και το Ελληνο- Ιταλικό Επιμελητήριο (Θεσσαλονίκης).
Διασυνοριακός Κόμβος Καινοτομίας για την Αγροδιατροφή
Ο Διασυνοριακός Ηλεκτρονικός Κόμβος Καινοτομίας Αγροδιατροφής περιλαμβάνει :
E–learning πλατφόρμα, όπου οι χρήστες μπορούν να παρακολουθήσουν διαδικτυακά σεμινάρια και να διασυνδεθούν με εκπαιδευτικά ιδρύματα για την επιμόρφωση τους σε νέες μεθόδους καλλιέργειας και επεξεργασίας τροφίμων, για νέα πρωτόκολλα παραγωγής κλπ.
Ειδικό χάρτη Γεωαναφοράς (GIS) και ειδική εφαρμογή αξιολόγησης που θα διευκολύνουν τη δικτύωση τόσο των ΜμΕ μεταξύ τους όσο και με ερευνητικά ιδρύματα. Στόχος είναι η διευκόλυνση της δημιουργίας κλάστερς και άλλων μορφών συνέργειας μεταξύ των φορέων της τετραπλής έλικας στον τομέα της αγροδιατροφής.
Innovation Hub, όπου οι χρήστες θα μπορούν να παρακολουθούν τις εξελίξεις γύρω από νέες καινοτομίες στον τομέα της αγροδιατροφής αλλά και να συμμετέχουν στην ηλεκτρονική κοινότητα των Διασυνοριακών Θεματικών Εργαστηρίων Μεταφοράς Γνώσης για τη λήψη αποφάσεων σε θέματα που αφορούν την αγροδιατροφή στην διασυνοριακή περιοχή.
Στόχος και Δράσεις
Στόχος ήταν η ενθάρρυνση της εδαφικής συνεργασίας μεταξύ της Περιφέρειας των Ιονίων Νήσων (στην Ελλάδα) και της Περιφέρειας της Puglia (Ιταλία) για την αύξηση της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στον τομέα της αγροδιατροφής.
Οι δράσεις περιελάμβαναν την πιλοτική καταγραφή επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε όλη την αλυσίδα αξίας αγροδιατροφικών προϊόντων, τη δημιουργία ενός μόνιμου περιβάλλοντος συνεργασίας της τετραπλής έλικας (ερευνητικά/ εκπαιδευτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις, φορείς αυτοδιοίκησης και κοινωνίας των πολιτών) για την εξεύρεση λύσεων σε σημαντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος και στις δύο χώρες, τη δημιουργία του Διασυνοριακού Ηλεκτρονικού Κόμβου Καινοτομίας Αγροδιατροφής, και 3 Διασυνοριακών Θεματικών Living Labs.
Διασυνοριακά Living Labs
Τα τρία Διασυνοριακά Θεματικά Εργαστήρια Μεταφοράς Γνώσης σχημάτισαν διασυνοριακές ομάδες συνεργασίας σε προκλήσεις που αντιμετωπίζει η διασυνοριακή αγροδιατροφή στους θεματικούς πυλώνες:
«Βιώσιμες πόλεις και νησιά», με στόχο την δημιουργία προτάσεων για την βελτίωση των υποδομών, των διαδικασιών και των χρηματοδοτικών εργαλείων που αφορούν την ανάπτυξη της αγροδιατροφής στην διασυνοριακή περιοχή.
«Μηδενικά απορρίματα τροφής», με στόχο την βέλτιστη διαχείριση των απορριμάτων οικιακού, δημοτικού και επαγγελματικού χαρακτήρα, ώστε να μειωθούν τόσο οι ποσότητες που φτάνουν στις χωματερές όσο και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των επιχειρήσεων και των πόλεων.
«Καινοτόμες ΜμΕ αγροδιατροφής», με στόχο την ανάπτυξη συνεργειών μεταξύ επιχειρήσεων σε όλη την αλυσίδα αξίας της αγροδιατροφής και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας τους.
Ανάγκη για αύξηση της καινοτομίας σε όλη την αλυσίδα αξίας
Κύρια πρόκληση του έργου ήταν η βελτίωση της καινοτομίας που αναδεικνύει η αγροτική παραγωγή σε επίπεδο κοινότητας και η δημιουργία περιβάλλοντος που θα επιτρέψει τη διάχυση της τεχνογνωσίας μεταξύ της έρευνας και της επιχειρηματικότητας.
Kαινοτομία στην επικοινωνία 4πλής έλικας
- Ανάγκη για δημιουργία μόνιμων ομάδων εργασίας σε τοπικό επίπεδο:
Η αύξηση της καινοτομίας σε τοπικό επίπεδο σημαίνει τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος συνεργασίας μεταξύ των ερευνητικών ιδρυμάτων και της επιχειρηματικότητας. Σύμφωνα με παγκόσμιες βέλτιστες πρακτικές, η μεθοδολογία των Living Labs αποτελούν μόνιμες δομές λειτουργίας ομάδων εργασίας μεταξύ των μελών της τετραπλής έλικας, με στόχο την επίλυση συγκεκριμένων ζητημάτων που αφορούν σε έναν στρατηγικό τομέα.
- Ανάγκη μόνιμων δομών επικοινωνίας σε διασυνοριακό επίπεδο:
Καθώς το έργο INNONETS υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος V-A Interreg “Ελλάδα- Ιταλία” 2014-2020, υπήρξε η ανάγκη για διεθνοποίηση των εργασιών των Living Labs.
Mόνιμος μηχανισμό στήριξης των επιχειρήσεων αγροδιατροφής
- Ανάγκη για άμεση επικοινωνία μεταξύ πανεπιστημίων- επιχειρηματικότητας:
Η άμεση επικοινωνία μεταξύ πανεπιστημίων- επιχειρηματικότητας είναι ο τρόπος για την επίλυση εξατομικευμένων ζητημάτων που αφορούν σε θέματα καινοτομίας στην παραγωγή, την επεξεργασία και τη διανομή των αγροτικών προϊόντων.
- Ανάγκη για δικτύωση μεταξύ ΜΜΕ:
Η δικτύωση ΜΜΕ στον τομέα της αγροδιατροφής είναι ένας τρόπος για την επίλυση βασικών ζητημάτων που αφορούν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας τους αλλά και στην δημιουργία καινοτόμων μορφών συνεργασίας για την προώθηση των τοπικών προϊόντων αγροδιατροφής. - Ανάγκη για ανάπτυξη των δεξιοτήτων:
Η αύξηση της καινοτομίας στην αγροδιατροφή συνεπάγεται και ανάπτυξη των δεξιοτήτων. Κατά τον σχεδιασμό του έργου INNONETS καταγράφηκε η ανάγκη για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που θα επιτρέπει την συνεχή ανάπτυξη των δεξιοτήτων των ΜΜΕ αγροδιατροφής αλλά και όσων επιθυμούν να εισέλθουν στην συγκεκριμένη αγορά.
Οι λύσεις που επιλέγησαν για την ικανοποίηση των αναγκών του έργου INNONETS βασίστηκαν στη μεθοδολογία επιτυχημένων στρατηγικών έργων του Interreg και σε βέλτιστες πρακτικές άλλων επιτυχημένων ευρωπαϊκών έργων.
Δημιουργία τριών Διασυνοριακών Living Labs:
Κατά τον σχεδιασμό του έργου, και στο πλαίσιο προσδιορισμού των πεδίων στα οποία είναι απαραίτητη η μεταφορά καινοτομίας από την έρευνα στην επιχειρηματικότητα, η ομάδα έργου διεξήγαγε μιας μικρής κλίμακας διαβούλευση από την οποία προέκυψε το ενδιαφέρον για τρια βασικά πεδία: την βιωσιμότητα των τοπικών κοινοτήτων, τη διαχείριση της τροφής με στόχο τα μηδενικά απορρίμματα τροφής και την βελτίωση της καινοτομίας στις ΜΜΕ της αγροδιατροφής. Αποτέλεσμα ήταν ο σχεδιασμός και υλοποίηση τριών Διασυνοριακών Living Labs στις θεματικές:
– “Βιώσιμες πόλεις και νησιά”, με στόχο τον προσδιορισμό του τρόπου με τον οποίο οι τοπικές αλυσίδες διανομής θα ενσωμάτωναν τους μικρούς παραγωγούς και θα μειώνονταν οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντων σε επίπεδο πόλης/ νησιού.
– “Μηδενικά απορρίμματα τροφής”, με στόχο την μελέτη των βέλτιστων πρακτικών για την εφαρμογή των κανόνων της κυκλικής οικονομίας σε τοπικό επίπεδο και την ελαχιστοποίηση των απορριμμάτων τροφής που καταλήγουν στις χωματερές.
– “Καινοτόμες ΜΜΕ αγροδιατροφής”, με στόχο να γνωρίσουν οι επιχειρήσεις του κλάδου πρακτικές για την αύξηση της καινοτομίας στις διαδικασίες αλλά και στην κουλτούρα τους.
Δημιουργία Διασυνοριακού Κόμβου Καινοτομίας για την Αγροδιατροφή:
Στο πλαίσιο του έργου INNONETS σχεδιάστηκε και παράχθηκε η πλατφόρμα για τον Διασυνοριακό Κόμβος Καινοτομίας για Αγροδιατροφή που θα εξυπηρετεί την τετραπλή έλικα της διασυνοριακής περιοχής Ελλάδας- Ιταλίας.
Στο πλαίσιο του έργου παράχθηκαν τα τμήματα της ηλεκτρονικής πλατφόρμας εκμάθησης (E- learning platform) και ο διασυνοριακός χάρτης Γεωαναφοράς (GIS).
Η ηλεκτρονική πλατφόρμα περιλαμβάνει μια πλειάδα πεδίων όπου ο χρήστης μπορεί να περιηγηθεί και να λάβει δωρεάν πληροφορίες για μια σειρά θεμάτων βελτίωσης των δεξιοτήτων του ή της επιχείρησης του, σχετικά με την καινοτομία σε διαδικασίες για τις ΜΜΕ του τομέα της αγροδιατροφής. Στην πλατφόρμα αυτή, έχουν ενσωματωθεί και όλα τα webinars, οι συνεδρίες των ομάδων εργασίας των Διασυνοριακών Living Labs και άλλα προϊόντα του έργου INNONETS.
Ο Διαδραστικός Χάρτης Γεωαναφοράς αποτέλεσε ένα εξίσου σημαντικό εργαλείο για την έρευνα στον τομέα της αγροδιατροφής καθώς για πρώτη φορά αποτυπώνονται σε real time τα ερευνητικά έργα που υλοποιούν πανεπιστήμια της διασυνοριακής περιοχής σχετικά με τον τομέα της αγροδιατροφής. Κατά την παρουσίαση του, η ακαδημαϊκή κοινότητα των δύο περιφερειών έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον καθώς εντοπίστηκαν πολλά έργα που θα μπορούσαν να παράξουν από κοινού αποτελέσματα.
The biggest challenge was that Arguzo was not utilizing technology properly. Too much of the work was still being recorded manually, which meant that the numbers took a long time to note down and then to be analyzed. Live data was also not available and decisions can only be made after all the required data and been received. This was holding Arguzo back; they knew they could corner more of the market if they had the ability to be more mobile. The work addressed three critical issues for Pharm Ltd.:
Προϊόντα έργου
Το έργο INNONETS παρήγαγε ένα σύνολο σημαντικών προϊόντων που έδωσαν χρήσιμα συμπεράσματα. Τα προϊόντα αυτά θα χρησιμοποιηθούν για τον περαιτέρω σχεδιασμό έργων που θα χρηματοδοτηθούν τόσο από εθνικούς όσο και από ευρωπαϊκούς πόρους.
Απόκτηση κοινών δομών συνεργασίας της 4πλής έλικας:
Τα Διασυνοριακά Living Labs έθεσαν τις βάσεις για τη δημιουργία ενός μόνιμου περιβάλλοντος συνεργασίας τόσο μεταξύ των δύο Περιφερειών της Διασυνοριακής Περιοχής (Ιονίων Νήσων και Απούλια) όσο και των φορέων της τετραπλής έλικας στον τομέα της αγροδιατροφής
Ανάπτυξη συνεργειών μεταξύ φορέων που υποστηρίζουν την αγροδιατροφή:
Στο εταιρικό σχήμα του έργου συμμετείχαν φορείς που εκπροσωπούν τους συνεταρισμούς στον τομέα της αγροδιατροφής στη διασυνοριακή περιοχή. Η συνεργασία αυτή και η μεταφορά τεχνογνωσίας πρόκειται να συνεχιστεί και μετά την ολοκλήρωση του έργου, για την ανάπτυξη νέων κοινών δράσεων και την επίλυση κοινών ζητημάτων, με στόχο την αύξηση της καινοτομίας του κλάδου της διασυνοριακής περιοχής.
Ανάπτυξη υλικού για την κεφαλαιοποίηση της μεθοδολογίας του έργου:
Για την κεφαλαιοποίηση των προϊόντων του έργου και την εφαρμογή της μεθοδολογίας που αναπτύχθηκε μέσα από το INNONETS, η ομάδα έργου ανέπτυξε έντυπο και ηλεκτρονικό υλικό σε τρεις γλώσσες (Ελληνικά, Αγγλικά, Ιταλικά), που είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα του έργου αλλά και μέσα στον Διασυνοριακό Κόμβο Καινοτομίας για την Αγροδιατροφή.
Προσδιορισμός νέων πεδίων συνεργασίας μεταξύ των εκπροσώπων της τετραπλής έλικας:
Ο Διαδραστικός Χάρτης Γεωαναφοράς αποτέλεσε ένα σημαντικό εργαλείο για την έρευνα στον τομέα της αγροδιατροφής καθώς για πρώτη φορά αποτυπώνονται σε real time τα ερευνητικά έργα που υλοποιούν πανεπιστήμια της διασυνοριακής περιοχής σχετικά με τον τομέα της αγροδιατροφής. Κατά την παρουσίαση του, η ακαδημαϊκή κοινότητα των δύο περιφερειών έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον καθώς εντοπίστηκαν πολλά έργα που θα μπορούσαν να παράξουν από κοινού αποτελέσματα.
Προσδιορισμός μορφών συνέργειας για την ενίσχυση των υποδομών καινοτομίας στον αγροδιατροφικό τομέα:
Στο πλαίσιο του Πακέτου Εργασίας 5, όπου και μελετήθηκαν οι διάφορες προοπτικές συνεργειών για την ενίσχυση των υποδομών καινοτομίας στον τομέα της αγροδιατροφής της διασυνοριακής περιοχής, παράχθηκαν σημαντικά αποτελέσματα που προτάθηκαν για περαιτέρω χρηματοδότηση είτε μέσα από τα Περιφερειακά Προγράμματα είτε μέσω άλλων εθνικών ή ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Για την ενσωμάτωση των προτάσεων του έργου στο νέο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ιονίων Νήσων, η ομάδα έργου διεξήγαγε διαβούλευση με όλους τους εκπροσώπους της τετραπλής έλικας της Περιφέρειας, στην οποία συμμετείχε και η Ειδική Υπηρεσία ΠΕΠ της Περιφέρειας.